OPRACOWANIE SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI DYREKTYWY 89/665/EWG I DYREKTYWY 92/13/EWG, ZMIENIONYCH DYREKTYWĄ 2007/66/WE, DOTYCZĄCYCH PROCEDUR ODWOŁAWCZYCH W DZIEDZINIE ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH.

By | Marzec 22, 2017

Na samym początku sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady, Komisja podkreśla
niezwykle istotny fakt, iż Dyrektywy Odwoławcze stanowią gwarancję osiągnięcia celów
stawianych przez akty wspólnotowe dotyczące merytorycznie udzielania zamówień publicznych.
Dodatkowo zostaje zaznaczone, że Dyrektywy Odwoławcze stanowią nieodłączną część reżimu
zamówień publicznych w każdym kraju członkowskim, przez zapewnienie podmiotom
gospodarczym minimum dotyczącego dostępności do skutecznych środków ochrony prawnej, bez
której nie można wyobrazić sobie funkcjonowania tej gałęzi prawa. Choć do tej pory, Komisja nie
przedstawiła konkretów, a jedynie podkreśliła oczywiste skutki wdrożenia dyrektyw, to widać w
sposób niewątpliwy jak duże znaczenie mają regulacje Dyrektyw Odwoławczych dla całego
systemu zamówień publicznych.
Przechodząc do konkretów, Komisja ocenia wysoko Dyrektywy Odwoławcze pod kątem
skuteczności w osiąganiu celów jakie były im stawiane od początku ich funkcjonowania. I tak, cele
związane ze zwiększeniem przejrzystości i gwarancją niedyskryminacji zostały osiągnięte,
zapewniając podmiotom ubiegającym się o udzielenie zamówienia publicznego równego
traktowania przez zamawiających i możliwości sprawnego reagowania na wszelkie powstałe
naruszenia. Złudzeń nie pozostawiają statystyki, które uzyskane w czasie konsultacji społecznych
prowadzonych przez służby Komisji, wykazały dobitnie wśród opinii badanych podmiotów,
pozytywny wpływ Dyrektyw Odwoławczych na system zamówień publicznych poprzez
zwiększenie jego przejrzystości, dostępności, otwartości oraz sprawiedliwości względem
podmiotów zainteresowanych przetargami publicznymi. Ponadto, respondenci konsultacji uznali, że
dyrektywy te, stanowią impuls do przestrzegania przepisów prawa materialnego odnoszącego się do
procedury udzielania zamówień publicznych. W oderwaniu od tekstu sprawozdania, można
powiedzieć, że postanowienia Dyrektyw Odwoławczych są swego rodzaju strażnikiem zachowania
praworządności w procedurze udzielania zamówień publicznych.
Ze sprawozdania Komisji należy wyciągną wniosek, iż koszty związane ze stosowaniem
środków ochrony prawnej nie są czynnikiem, który ma decydujący wpływ na uczynienie ich mniej
dostępnymi dla podmiotów gospodarczych potraktowanych przez zamawiającego niezgodnie z
prawem lub mających zastrzeżenia do jego czynności związanych z konkretnymi etapami
postępowania przetargowego. Komisja wskazuje na zrównoważenie interesów stron postępowania
w wyniku wdrożenia Dyrektyw Odwoławczych, jednakże z danych procentowych przytoczonych w
sprawozdaniu, wynika że tylko niewiele ponad połowa uczestniczących w konsultacjach
społecznych uznała, że taka równowaga rzeczywiście występuje. Oczywistym jest fakt, że
oddzielenie funkcji zamawiającego i organu odwoławczego jest słuszne, a nawet wymagane przy
systemie środków odwoławczych, należy mieć jednak na uwadze, że przede wszystkim w krajach,
gdzie środki ochrony nie są rozpatrywane przez sądy powszechne, nie można mówić z pełnym
przekonaniem o gwarantowanej prawem równość stron postępowania sądowego. Sprawozdanie
utwierdza w przekonaniu o ciągłej istotności celów stawianych przez Dyrektywy Odwoławcze.
Oczywistym jest, że niektóre przepisy tych aktów wspólnotowych mają znaczenie drugorzędne pod
względem praktycznym, jednakże dopełniają całokształt unijnej regulacji odwoławczej. Ponadto, o
istotności Dyrektyw Odwoławczych stanowi rzeczywiste ich stosowanie w praktyce, gdzie w latach
2009-2012 we wszystkich Państwach Członkowskich wydano około 50tys orzeczeń na pierwszym
etapie odwoławczym.
Komisja Europejska podkreśla w sprawozdaniu fakt, o niewystępowaniu kolizji Dyrektyw
Odwoławczych z innymi obszarami polityki prowadzonej przez Unię. Zapewnienie podmiotom
gospodarczym nieskrępowanego dostępu do środków ochrony prawnej stanowi, zgodnie ze
stanowiskiem TSUE1, ogólną zasadę prawa wspólnotowego, pełniąc ponadto funkcję fundamentu
prawodawstwa dotyczącego zamówień publicznych.
W sprawozdaniu zawarta została wzmianka o doniosłości regulacji środków odwoławczych na
szczeblu unijnym, co Komisja potwierdza opowiedzeniem się za tym stanem rzeczy wszystkich
źródeł informacji wykorzystanych do oceny tego aspektu. Komisja uznała, że w razie braku
wspólnotowych regulacji środków ochrony prawnej, organy krajowe Państw Członkowskich nie
byłyby w stanie zapewnić sprawnego i szybkiego środka odwoławczego, jedynie na podstawie
własnych aktów prawnych regulujących postępowanie przed organami orzekającymi.
To co zasługuje na uwagę i podkreślenie, to zaliczenie przez Komisję KIO do kategorii organów
administracyjnych. Nie jest to zgodne z rozumieniem charakteru prawnego Izby na gruncie
polskiego porządku prawnego, jednakże takie rozumienie należy przyjąć i uznać za uzasadnione z
punktu widzenia prawa wspólnotowego na potrzeby sporządzenia przez Komisję sprawozdania. Nie
wszystkie Państwa Członkowskie powołały pierwszoinstancyjne organy odwoławcze różne od
sądów powszechnych gotowe do orzekania o sprawach z zakresu zamówień publicznych. Zdaniem
Komisji, sprawność i szybkość postępowań oraz standardy dotyczące orzekania, są co do zasady
zapewniane na wyższym poziomie w tych krajach, gdzie na pierwszym etapie orzekają organy
odwoławcze o charakterze administracyjnoprawnym.
Jednakże, pomimo sukcesu Dyrektyw Odwoławczych, Komisja dostrzega potrzebę
1 Postanowienie wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-35/15 P(R),
Vanbreda, pkt 28.
wprowadzania nie tyle radykalnych zmian, co ulepszeń niektórych ich obszarów. Jednym z
pomysłów na polepszenie funkcjonowania tego aspektu regulacji wspólnotowej, jest budowa
ogólnoeuropejskiej sieci organów odwoławczych, która miałaby za zadanie promować wzajemną
współpracę między nimi, wraz z możliwością wymiany informacji dotyczących stosowania dobrych
praktyk. Jednym z pomysłów usprawnienia systemu odwoławczego, jest plan stworzenia systemu
monitorowania funkcjonowania środków ochrony prawnej w każdym z Państw Członkowskich, a
wszystko to dla przejrzystości działania systemów odwoławczych. Komisja zapowiada także
podjęcie odpowiednich kroków prowadzących do zaniechania naruszeń konkretnych postanowień
Dyrektyw Odwoławczych.
Stanowisko prezentowane przez Komisję nastraja optymistycznie względem skuteczności
Dyrektyw Odwoławczych, a plany związane z wprowadzeniem określonych modyfikacji wydają się
być uzasadnione i racjonalne. Pozostaje śledzić rozwój standardów w zakresie środków ochrony
prawnej w zamówieniach publicznych i liczyć, że sukcesywnie będą one modyfikowane w strone
ideału.

Fragment pochodzi z pracy magisterskiej pana Mateusza Kostrubca

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *