SPRAWOZDANIE: Lokalne Forum Dialogu na temat stosowania zrównoważonych zamówień publicznych – 13.12.2016r.

By | Styczeń 7, 2017

W dniu 13. grudnia 2016 r. w Urzędzie Miasta Łodzi odbyło się Lokalne Forum Dialogu poświęcone klauzulom społecznym i środowiskowym w zamówieniach publicznych. Konferencja została zorganizowana przez Biuro Strategii Urzędu Miasta Łódź oraz Instytut Zrównoważonych Zamówień

Publicznych w ramach projektu „Społeczny monitoring stosowania zrównoważonych zamówień publicznych w najważniejszych lokalnych i centralnych instytucjach publicznych” programu FIO . Spotkanie miało charakter warsztatowo-seminaryjny i składało się z dwóch części. W pierwszej kolejności przedstawiono prezentacje wprowadzające, a następnie miała miejsce dyskusja. Umożliwiło to uczestnikom zapoznanie się z omawianymi zagadnieniami zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej.

Spotkanie otworzył Pan  Tomasz Jakubiec – p.o. dyrektora Departamentu Architektury i Rozwoju, Dyrektor Biura Strategii Miasta Łodzi, który wskazał ramy działań samorządów w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych. Zamówienia publiczne są jednym z 12 priorytetów Agendy Miejskiej Unii Europejskiej. W celu wspierania zielonych zamówień publicznych na zlecenie Komisji Europejskiej został opracowany zestaw kryteriów GPP  (Green Public Procurements), które przedstawiają kluczowe czynniki oddziaływania na środowisko wymienionych w nich produktów. Na szczeblu krajowym wydatki przeznaczone na zamówienia publiczne to wartość około 6,5% PKB, co obrazuje ogromny potencjał jakim dysponują zamawiający. Z tego względu tak istotne jest upowszechnienie informacji na temat środowiskowych i społecznych aspektów zamówień publicznych. Według bieżących danych szacuje się, że jedynie 4% wszystkich zamówień stanowią zrównoważone zamówienia publiczne, z czego istotna większość to zamówienia oparte na klauzulach społecznych. Kwestie środowiskowe są niemal całkowicie pomijane  przy dokonywaniu zakupów publicznych.

Pan Grzegorz Piskalski z Instytutu Zamówień Publicznych przedstawił wyniki monitoringu zamówień publicznych na lata 2014-2016, prowadzonego przez Fundację CentrumCSR.PL. W ramach tego projektu przeanalizowano blisko 2500 zamówień publicznych w instytucjach centralnych i samorządowych w pięciu polskich miastach (tj. Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach oraz Krakowie). Celem monitorowania jest dostarczanie informacji na podstawi,  których następuje ocena

postępu prowadzonych działań oraz weryfikacja tempa i kierunku zmian. W swoim wystąpieniu Pan Piskalski odniósł się również  do Gminnego Programu Rewitalizacji miasta Łodzi oraz innych dokumentów strategicznych mających znaczenie z punktu widzenia z promocji odpowiedzialnych zamówień publicznych. Zwrócił również uwagę na istniejące obecnie zjawiska i czynniki kryzysowe na obszarze rewitalizacji miasta Łodzi takich jak: problem niskiej jakości miejsc pracy, zła jakość przestrzeni publicznej, wysoki wskaźnik osób długotrwale bezrobotnych oraz wysokie stężenie CO2. Całkowity strumień ze środków publicznych przeznaczonych na realizację GPR miasta Łodzi w latach 2017-2026 to kwota ponad 3 miliardów złotych.

Następnie głos zabrały Panie Magdalena Bednarek-Sicińska i Dagmara Janczyk z Wydziału Zamówień Publicznych Departamentu Obsługi i Administracji Urzędu Miasta Łodzi. Na przykładzie postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych przez Urząd Miasta Łodzi przybliżyły praktykę stosowania klauzul społecznych. Podkreśliły zaangażowanie miasta Łodzi w zakresie szerzenia kultury zrównoważonych zamówień publicznych na poszczególnych etapach postępowania. Aby ułatwić pracę pracownikom merytorycznym w dniu 7 czerwca 2016r. Prezydenta Miasta Łodzi wydał zarządzenie (3715/VII/16) dotyczące stosowania klauzul społecznych i środowiskowych, które określa formalne ramy działań dla komórek organizacyjnych Urzędu Miasta Łodzi. Zarządzenie to ma charakter dobrowolny, przyjęto formę zaleceń. W zależności od rodzaju, wartości przedmiotu zamówienia oraz uwzględniając aktualne potrzeby i możliwości społeczne zamawiający będzie mógł określić jakie klauzule i jakim trybie zastosuje, a następnie oszacuje wartość przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem kosztów zastosowania klauzul. Należy pokreślić, że w chwili obecnej trwają pracę nad zmianą zarządzenia w związku z nowelizacją ustawy Prawo zamówień publicznych oraz rozwojem wiedzy w przedmiotowym zakresie. Na gruncie znowelizowanej ustawy zamawiający posiada uprawnienia w zakresie kontroli spełnienia wymagań, dzięki czemu może skutecznie weryfikować czy realizacja zamówienia przebiega zgodnie z postanowieniami umowy.  Dodatkowo posiada możliwość nakładania sankcji z tytułu niespełnienia wymagań. Zwrócono również uwagę, że realizacja idei odpowiedzialnych zamówień publicznych w decydującej mierze spoczywa na osobach przygotowujących i prowadzących postępowania, na ich świadomości i motywacji – tzw. społeczna wartość dodana. Skuteczność stosowania regulacji w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych zależy również od współpracy różnych instytucji, wymiany doświadczeń oraz dzielenia się wiedzą. Sukcesy na tym polu odniosła Częstochowa, gdzie organizowaniem stanowisk pracy w ramach zamówień publicznych zajmuje się Urząd Pracy.

Ostatnią prezentację przedstawiła Pani Aleksandra Podkońska z Instytutu Spraw Obywatelskich INSPRO. Omówiła kwestię udziału podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych w rynku zamówień publicznych z perspektywy Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej”. W 2016r. Centrum KLUCZ zainicjowało wspieranie przedsiębiorczości społecznej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego 2014-2020. Dodatkowo w okresie od stycznia 2016 do grudnia 2017r. miasto Łódź zostało objęte odrębnym projektem „Łódzki Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej”. Celem tych inicjatyw jest umacnianie potencjału biznesowego, podnoszenie jakości usług i zwiększanie stabilności finansowej przedsiębiorstw społecznych. Pewne trudności dla zamawiających może stwarzać brak definicji legalnej tych podmiotów. Są natomiast wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa obowiązujące od 24.10.2016r. Z punktu widzenia klauzul społecznych najważniejsze z nich to prowadzenie działalności gospodarczej, oświatowej lub kulturalnej oraz równoważne osiąganie celów gospodarczych i społecznych – tj.  cele te muszą się uzupełniać, jeden nie może przeważać nad drugim. W myśl nowych wytycznych należy dążyć do reintegracji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych lub grup społecznie marginalizowanych, co wyraża się w zatrudnieniu co najmniej 50% pracowników z grup marginalizowanych (głównie bezrobotnych) lub 30% os niepełnoprawnych. Spośród podmiotów ekonomii społecznej najbardziej sztandarowym przykładem są spółdzielnie socjalne. Co do zasady spełniają podstawowe klauzule społeczne (tj. klauzulę zastrzeżoną, zatrudnieniową i usługową), dzięki czemu mają szanse stać się odbiorcami zamówień.

Po przedstawieniu wszystkich prezentacji miała miejsce dyskusja, w trakcie której słusznie podniesiono konieczność nawiązania szerszej współpracy między Urzędem Miasta Łodzi a Urzędami Pracy między innymi w zakresie stosowania klauzul prozatrudnieniowych. Duże kontrowersje i problemy praktyczne wywołuje egzekwowanie wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę (art 29 ust. 3a ustawy Pzp), bowiem zgodnie ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Ochrony

Danych Osobowych zamawiający nie posiada uprawnień do weryfikacji umów o pracę. Poza tym budżety jednostek samorządu terytorialnego przewidywane są na rok – powstaje więc pytanie czy opłaca się ponosić koszty pozyskiwania i szkolenia nowych pracowników na tak krótki okres. Wartość zamówienia w takim przypadku może wzrosnąć aż do 30%. Inną trudnością dla zamawiających jest również brak rozeznania rynku potencjalnych wykonawców, w tym w szczególności dotarcie do pomiotów ekonomii społecznej. Z racji  braku stabilności organizacyjnej i finansowej tych przedsiębiorstw trudno jest stworzyć ich aktualny wykaz.

Debata ta stworzyła przestrzeń dyskusji na temat zrównoważonego rozwoju i zwróciła uwagę na konieczność dokonywania jedynie przemyślanych i niezbędnych zakupów z uwzględnieniem aspektów społecznych i środowiskowych.

 

 

 

 

 

W spotkaniu brały udział seminarzystki pzp WPiA UŁ, autorki sprawozdania:

Sylwia Pietraszczyk

Berenika Sikora

 

LINK z programem spotkania:

Czas na Lokalne Forum Dialogu w Łodzi!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *