Brak implementacji unijnych dyrektyw i jej skutki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego

By | Maj 23, 2016

Termin implementacji dyrektywy 2014/24/UE minął 18 kwietnia 2016 r., jednak mimo długotrwałych prac związanych z realizacją obowiązku wdrożenia wyżej wymienionej dyrektywy polski ustawodawca nie zdołał temu obowiązkowi w pełni podołać. Brak implementacji dyrektywy może mieć znamienne skutki dla państwa oraz dla podmiotów uczestniczących w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Okoliczność ta może mieć daleko idące negatywne skutki, bowiem w przypadku wydatków współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, niesie za sobą ryzyko obciążenia zamawiających dotkliwymi sankcjami finansowymi w postaci korekt finansowych bądź stwierdzania niekwalifikowalności wydatków. Po 18 kwietnia 2016 r. pojawił się problem prawny, na który jedynie częściowo odpowiedzi udziela Urząd Zamówień Publicznych, jakim jest kwestia związana z zapewnieniem prawidłowości postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego częściowo pod rządami nie znowelizowanej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych – dalej p.z.p., a częściowo – z uwagi na zasadę bezpośredniej skuteczności dyrektyw – przepisów dyrektywy klasycznej 2014/24/UE, dyrektywy sektorowej 2014/25/UE, jak również rozlicznych Rozporządzeń wykonawczych KE, które wiążą w całości i są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich UE.

            Jak wynika z treści art. 4 dyrektywy klasycznej 2014/24/UE, ma ona zastosowanie do zamówień, których wartość, bez podatku od wartości dodanej (VAT), oszacowano na poziomie lub powyżej określonych progów. Za wyjątkiem progu 750 000 EUR odnoszącego się do zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi wymienione w załączniku XIV, progi te znane są w polskim porządku prawnym i odpowiadają kwotom określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 p.z.p. Jak podano w komunikacie Urządu Zamówień Publicznych[1], mają do nich zastosowanie przepisy ustawy p. z. p. z uwzględnieniem zasady bezpośredniej skuteczności dyrektyw. W tym miejscu należy zauważyć, iż zamawiający musi wykazać się dużą ostrożnością w procesie wykładni i stosowania przepisów Dyrektywy oraz ustawy P. z. p.

            W zakresie prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Urząd Zamówień Publicznych proponuje stosowanie oświadczenia własnego wykonawców składanego w postaci jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia według Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającego standardowy formularza jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz. Urz. UE L 3/16). Ponadto, biorąc pod uwagę wynikające z dyrektyw prawo wykonawcy do nieprzedkładania dokumentów, jeżeli w zakresie, w jakim instytucja zamawiająca ma możliwość uzyskania zaświadczeń lub odpowiednich informacji bezpośrednio za pomocą bezpłatnej krajowej bazy danych w dowolnym państwie członkowskim, instytucja zamawiająca może pobrać je z odpowiedniej bazy danych już w dniu otwarcia ofert lub wniosków. Pozwoli to uczynić zadość zarówno przepisom Dyrektyw, jak i obowiązującej p.z.p.

Na zakończenie warto przytoczyć wyrok Trybunału z dnia 5 października 2000 r. Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej, Uchybienie zobowiązaniom Dyrektywa 93/38/EWG, Sprawa C-337/98[2] ,, do etapów postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, które zakończyły się przed datą wyznaczoną jako ostateczny termin implementacji stosuje się przepisy dotychczasowe (…)ogólna zasada może być jednak stosowana do wszystkich etapów postępowania w sprawie udzielenia zamówienia, które zostały ukończone przed upływem terminu do transpozycji dyrektywy, ale stanowią część procedury, który zakończył się po tej dacie(…)”. Implikuje to, iż do postępowań wszczętych po terminie do wdrożenia dyrektywy należy stosować bezpośrednio dyrektywę, co może być utrudnione ze względu na nieznajomość przepisów. Starożytna paremia prawnicza ignorantia Iuris nocet w tym przypadku stanowi wyjątkowo trafne porównanie, gdyż brak zastosowania odpowiednich przepisów znacząco może utrudniać samo postępowanie jak i jego kontrolę, a w konsekwencji może doprowadzić do nałożenia kar finansowych na zamawiającego jak i doprowadzić do unieważnienia postępowania.

 

autor: Marta Ćwiklińska

[1] https://www.uzp.gov.pl/aktualnosci/test

[2] http://curia.europa.eu/juris/liste.jsf?language=pl&jur=C,T,F&num=C-337/98&td=ALL

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *