Rejestr nierzetelnych przedsiębiorców szansą na oszczędności instytucji zamawiających.

By | Listopad 6, 2017

Rejestr nierzetelnych przedsiębiorców szansą na oszczędności instytucji zamawiających

Niewłaściwe gospodarowanie środkami finansowymi w obszarze zamówień publicznych może generować straty w wysokości kilku miliardów euro rocznie. Tak też jest w Austrii, gdzie trwają obecnie prace nad przyjęciem projektu ustawy o reformie zamówień publicznych („Vergabereformsgesetz”) (projekt Nr. 743 z dnia 19 czerwca 2017 r.).

Jednym z głównych celów modernizacji prawa zamówień publicznych – a tym samym dostosowania prawodawstwa do przepisów unijnych dyrektyw w sprawie zamówień publicznych z 2014 r. – jest stworzenie takiego rynku zamówień, na którym będą one udzielane wyłącznie rzetelnym wykonawcom. Austria nie wdrożyła jeszcze obostrzeń wynikających z pakietu dyrektyw, chociaż termin wygasł już w 2016 r.

Projekt zakłada implementację podstaw wykluczenia wskazanych w dyrektywach Unii Europejskiej zasadniczo w skali 1 do 1. Większy nacisk ma zostać położony na weryfikację istniejących przesłanek – podczas gdy dotychczas do wykluczenia oferenta z uwagi na udział w zmowach przetargowych konieczny był prawomocny wyrok, nie będzie on niezbędny w przyszłości – przeciwnie, do wykluczenia ma wystarczy samo zaistnienie wiarygodnych dowodów.

Nowością w prawie austriackim będzie możliwość wykluczenia oferenta, jeśli ten próbował wpłynąć na proces decyzyjny instytucji zamawiającej bądź dążył do uzyskania informacji poufnych. W zależności od rodzaju przesłanek, okres wykluczenia wynosić będzie pięć lat od daty wydania prawomocnego wyroku lub trzy lata od przedmiotowego zdarzenia.

Mimo iż ani pakiet dyrektyw z 2014 r., ani uchylone dyrektywy z 2004 r. nie przewidują instytucji rejestrów nierzetelnych wykonawców (tzw. rejestrów konkurencyjnych), w niektórych krajach Unii Europejskiej od lat trwają dyskusje dotyczące zasadności wprowadzenia ogólnokrajowego rejestru konkurencyjnego w dziedzinie zamówień publicznych. Ustawodawca austriacki jednak pominął tę kwestię w projekcie.

W praktyce problem polega na tym, że instytucje zamawiające (w szczególności małe gminy) nie mają wiedzy o istnieniu przyczyny wykluczenia. Nie dysponują również środkami, by zawsze kontrolować, czy dany oferent ma zostać wykluczony z postępowania.

Stąd też zasadnym jest postulowanie wprowadzenia ogólnokrajowego rejestru jak to uczyniono np. w Niemczech. W Republice Federalnej Niemiec w dniu 29 lipca 2017 r. weszła w życie ustawa o wprowadzeniu rejestru ochrony konkurencji w obszarze zamówień publicznych i koncesji (Register zum Schutz des Wettbewerbs um öffentliche Aufträge und Konzessionen (Wettbewerbsregistergesetz1).

Z ustawy wynika, że instytucje zamawiające będą w przyszłości obowiązane przed każdym udzieleniem zamówienia publicznego o wartości przekraczającej 30 000 euro, korzystać z informacji tam zawartych. W rejestrze będą rejestrowani przedsiębiorcy, wobec których zachodzi którakolwiek z podstaw wykluczenia, o których mowa w § 123 i 124 GWB2 (ustawy o przeciwdziałaniu ograniczeniom konkurencji), a także pracownicy przedsiębiorcy, wobec których zapadł wyrok skazujący za popełnienie enumeratywnie wymienionego w ustawie przestępstwa. Rejestr konkurencji ma być prowadzony w formie elektronicznej bazy danych przez Urząd Konkurencji jako organ rejestrujący.

Zasadniczą zaletą rejestru ma być możliwość weryfikacji przez instytucję zamawiającą, czy dany przedsiębiorca podlega wykluczeniu. Ustawa nie przewiduje jednak obowiązku wykluczenia wykonawcy tylko dlatego, że figuruje on w rejestrze konkurencyjnym, jeśli zachodzi wobec niego fakultatywna podstawa wykluczenia.

Wpisy w rejestrze mają być wykreślane po upływie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się wyroku lub wydania decyzji administracyjnej w przypadku obligatoryjnych podstaw wykluczenia, w pozostałych przypadkach – po trzech latach (§ 7 Abs. 1 ustawy WRegG).

Przedsiębiorcy, wobec których istnieje podstawa wykluczenia, mają prawo skorzystać z procedury tzw. self-cleaningu. Polega on na dokonaniu zmian personalnych, technicznych czy też organizacyjnych, których celem jest przywrócenie swej wiarygodności na rynku zamówień. Wykonawca korzystający z tego uprawnienia może złożyć wniosek o wcześniejsze skreślenie z rejestru (§ 8 Abs. 1 S. 1 WRegG).

Wprowadzenie w Austrii (i nie tylko) rejestru nierzetelnych wykonawców w dziedzinie zamówień publicznych jest o tyle zasadne, że ocena, czy wobec przedsiębiorcy zachodzą podstawy wykluczenia jest dla instytucji zamawiających trudna i czasochłonna. Szczegółowej analizy wymaga zagadnienie, jakie dane miałyby być zawarte w rejestrze oraz którzy przedsiębiorcy podlegaliby wpisowi, a co najważniejsze – w jaki sposób przedsiębiorcy mogą zapobiegać wpisaniu do rejestru i kiedy wpis może zostać wykreślony.

Na podstawie: http://diepresse.com/home/recht/rechtwirtschaft/5303313/Korruptionsregister-kann-helfen-bei-Auftragsvergaben-zu-sparen

1 Wettbewerbsregistergesetz vom 18. Juli 2017 (BGBl. I S. 2739); WRegG.

2 Gesetz gegen Wettbewerbsbeschränkungen in der Fassung der Bekanntmachung vom 26. Juni 2013 (BGBl. I S. 1750, 3245), das zuletzt durch Artikel 6 des Gesetzes vom 27. August 2017 (BGBl. I S. 3295) geändert worden ist.

Autor:

Izabella Sobieraj

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *