Monthly Archives: Październik 2016

Zielone zamówienia publiczne

Zielone zamówienia publiczne to strategia, której głównym założeniem jest upowszechnianie praktyki uwzględniania przez podmioty publiczne kryteriów/wymogów pro-środowiskowych (mających zniwelować negatywny wpływ na środowisko naturalne wytwarzanych dóbr lub świadczonych usług) podczas stosowania procedury zamówienia publicznego. Stosowanie wymogów środowiskowych ma na celu wspieranie innowacyjnych technologii przyjaznych środowisku naturalnemu oraz zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko zamawianych produktów czy usług.
Zamawiający chcąc w zamówieniu zastosować podejście pro-środowiskowe może uwzględnić na etapie zdefiniowania przedmiotu zamówienia, sformułowania specyfikacji technicznej, wybór kryteriów udzielenia zamówienia czy sposobu wykonania jeden lub więcej elementów środowiskowych. Ustawa prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 w art. 91 par.1 określa przykładowe kryteria wyboru oferty najkorzystniejszej, a wśród nich także kryterium uwzględnienia aspektów środowiskowych. Najpopularniejsze „zielone” kryteria to:
1. Energooszczędność – spełniające określone parametry techniczne, przyznawanie dodatkowych punktów dla produktów ponad normę energooszczędnych, np. Sprzęt biurowy.
2. Użycie surowców odnawialnych, z odzysku czy materiałów alternatywnych, np. Produkty biodegradowalne czy zawierające biokomponenty.
3. Niska emisja szkodliwych substancji do środowiska, np. Katalizatory spalin w autobusach komunikacji miejskiej.
4. Niski poziom wytwarzanych odpadów, np. Ponowne wykorzystanie materiałów przy budowie dróg.
5. Kryteria podmiotowe – określają wymogi dotyczące możliwości technicznych wykonawcy z perspektywy ochrony środowiska dla celów realizacji umowy. Wymogi te muszą dotyczyć bezpośrednio przedmiotu umowy. Dowodem na spełnianie wymaganych norm i standardów może być posiadanie przez wykonawcę odpowiedniego certyfikatu, np. ISO1401 LUB EMAS.

Kolejnym etapem postępowania, w którym zamawiający może w znacznym stopniu wpłynąć na większą ekologiczność przedmiotu zamówienia jest ustalenie kryteriów ocen. Oprócz procentowego określenia wpływu walorów ekologicznych na wybór oferty czynnikiem brany pod uwagę może być także ocena kosztów życia produktu. Metoda oceny cyklu życia produktu (life cykle assesment) pozwala na analizę wpływu na środowisko od fazy projektowania, produkcji, użytkowania do likwidacji danego przedmiotu czy usługi. Koszt cyklu życia danego produktu czy usługi powinien uwzględniać zarówno całkowite koszty ekonomiczne i środowiskowe zakupu, zużycia i likwidacji oraz następstwa dla środowiska związane z użytkowaniem (np. Ilość energii potrzebnej do ogrzania budynku). Wykorzystując perspektywę oceny cyklu życia produktu możemy dokonać porównania produktów i usług z uwzględnieniem skutków zarówno ekonomicznych jak i środowiskowych, i dzięki temu wybrać ofertę najkorzystniejszą. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w art. 68 przyznaje państwom członkowskim swobodę wyboru metody oceny kosztów życia produktu zastrzegając jednocześnie możliwość późniejszego wprowadzenia jednej obowiązującej metody. Metody stosowane do oceny LCA powinny spełniać następujące kryteria: być utworzone na podstawie obiektywnych danych naukowych, dostosowane do powtarzalnego lub ciągłego stosowania, być dostępna dla wszystkich zainteresowanych.

Stosowanie zielonych zamówień publicznych jest trendem nie tylko na skalę europejską, ale także ogólnoświatową ze względu na wpływ zanieczyszczeń środowiska na codzienne życie człowieka.

autor: Berenika Sikora