Author Archives: Marta Ćwiklińska

Several contracts for architectural services seen as a one procurement: case C-574/10 Commission v. Federal Republic of Germany

On March 15, 2012 the European Court of Justice (Third Chamber) passed a judgement on a
case concerning the award of several contracts for architectural services instead of one
contract over the threshold, as laid down in the directive 2004/18/EC (on the coordination of
procedures for the award of public works contracts, public supply contracts and public service
contracts) and without a previous call for tenders on the European level. The case concerned
the Federal Republic of Germany.
In October 2006 the municipality of Niedernhausen (Germany) as contracting authority
decided to renovate a multi-purpose hall, used for sports and concerts.
For this purpose the municipality hired a local architect office to draw up the estimation for
the costs of the renovation, stressing that this architecture office would also be responsible for
all stages of the renovation of the building, according to the German payroll of the architects
and engineers (German Honorarordnung für Architekten und Ingenieure).
According to the report of 4th October 2007 of this engineering firm, the whole costs of the
renovation works would take ci. 2,3 million euro gross. The fee for the design and supervision
of the works was included and it would take 325,000 euro gross.
Having received the report the municipality came to a decision to divide the procurement into
three independent parts. All the parts were provided with a budgetary plans of the
municipality for the years 2008-2010. The first renovation works should be carried out in
2008. The architect office was responsible for the choice of the specialized engineers and for
supervising their works. Under the contract signed on January 24, 2008 his fee shall take
104,000 euro. The next contract was signed in 2009 for the fee of 89,000 euro and the last one
in 2010 for 70,000 euros.
In May 2008 the European Commission complained about the way the procurement
procedure had been conducted. It claimed that the works should be carried out as a unity.
According to the statement of the Federal Republic of Germany the procurement was carried
out in several phases due to the budgetary reasons.
Notwithstanding the reply, the Commission sent a reminder letter on June 26, 2009 claiming
that the conclusions of the ECJ in the judgement of 5th October 2000 on the case C-16/98
Commission v. France are not relevant. The services (eg. design) can be conducted separately.
The authorities of Germany did not agree with such statement, so in 2010 the Commission
appealed to the Court of Justice. In the application, the Commission made a statement that all
the services undertaken and conducted with the renovation of the Autalhalle constitute a
united public works contract under the European procurement law. The services are accessory
to the works and therefore they should be treated as a unity.
The Court emphasized that it is against the art. 9 (3) of the directive 2004/18/EC to divide the
contract artificially only on budgetary grounds. The architectural services are in a close
physical, economic and functional relation because they are all serving the renovation of one
building. The Commission cannot find any reasonable reason for conducting these works
separately. As stated in the judgement of the Court on the case C-16/98 Commission v.
France, the ECJ showed there the functional approach, that the building works should be
considered as a one procurement. For the reasons mentioned above, the Commission claimed
to apply this judgement to a current case.
The judgement of March 15, 2012:
The European Court of Justice finds that the services are as well as public works and supplies
under the regulation of the directive 2004/18/EC. For this reason, while awarding the services,
the contracting authorities ought to act with a great respect to all the European rules and goals.
In accordance with the art. 9 (1)(3) of the directive 2004/18/EC the value of the contracts
cannot be underestimated to avoid applying the procurement directives.
The main doubt if the architectural services should be seen as part of a public works and not
as an individual, separate contract as it was dispelled. The ECJ agreed with the opinion of the
Commission that the functional approach must be used. Based on the procedure documents,
all these services were connected to each other and therefore seen as a unity. They are in close
economic and functional relation and an artificial dividing would not change this situation.
The Commission stressed as well, that under the Annex II A, Category 12 to the directive
2004/18/EC architectural services are priority services. Therefore, the contract value should
have been calculated, according to the total value of the architectural services provided in the
context of the construction. In that case, the contract value would have exceeded the threshold
laid down in Article 7B of Directive. Because of that the contracting authority should have
call for tenders on the European level. The ECJ agreed. That is why the Federal Republic of
Germany was declared to fail with fulfilling its obligations under the procurement directive
2004/18/EC by not by carrying out the renovation project in several steps and punished with
the costs of the procedure.
This judgement shows the continuity and consequence of the Court in the matter of estimation
of the value of the contract. It is forbidden to divide the contract into several phases to avoid
using the European directives for the saving reasons, because the rule of equal treatment of
the bidders and the non-discrimination rule are more important. The new directive
2014/24/EU (on public procurement and repealing Directive 2004/18/EC) specifies in article
5 the methods for calculating the estimated value of procurement to do it properly with
respect to the European procurement law.
I agree with the Court because the facts on which this judgement was based show clearly that
the services were connected to each other and there was no reason to divide the contract. It
was against the European rules of the freedom of services and to give the contract to a one
bidder without calling for tenders.

autor: Izabella Sobieraj

SPRAWOZDANIE Z IV MIĘDZYNARODOWEJ KONFERENCJI z cyklu REFORMA PRAWA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH ASPEKTY SPOŁECZNE W ZAMÓWIENIACH PUBLICZNYCH ŁÓDŹ, 29 MAJA 2017 ROKU

W dniu 29 maja 2017 roku w Auli Czerwonej, Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się IV międzynarodowa konferencja naukowa z cyklu Reforma Prawa Zamówień publicznych, Aspekty Społeczne w Zamówieniach Publicznych. Organizatorem konferencji byli – Centrum Zamówień Publicznych i PPP WPiA UŁ, Katedra Europejskiego Prawa Gospodarczego WPiA UŁ oraz Urząd Miasta Łodzi.

Celem konferencji była refleksja i dyskusja nad konsekwencjami aktualnego stanu prawnego systemu zamówień publicznych w Polsce i Unii Europejskiej w kontekście nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 22 czerwca 2016 roku ze szczególnym uwzględnieniem aspektów społecznych w zamówieniach publicznych.

Problematyka konferencji zainteresowała wielu uczestników, wśród których znaleźli się przedstawiciele – Prezydenta Miasta Łodzi, Urzędu Zamówień Publicznych, Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, Państwowej Inspekcji Pracy, Izby Adwokackiej w Łodzi, Okręgowej Izby Radców Prawnych w Łodzi, Kancelarii Prawniczej – WKB Wierciński Kwieciński Baehr, pracowników naukowych uczelni krajowych, zagranicznych oraz studentów.

Struktura konferencji składała się z czterech panelów.

W pierwszym panelu pt. Transgraniczne świadczenie usług, prof. zw. dr hab. UŁ Michał Seweryński zwrócił uwagę  na aktualny stan prawny transgranicznego świadczenia usług, ze szczególnym uwzględnieniem trudności interpretacyjnych pomiędzy prowadzeniem przedsiębiorstwa, świadczenia usług i świadczenia pracy za granicą. Prof. podkreślił konieczność odpowiedzi na pytania – co zrobić, aby nie odrzucać zasady swobody przepływu usług i nie naruszyć zasady wolnej konkurencji.

Prof. zw. dr hab. UŁ Zbigniew Hajn przedstawił problematykę transgranicznego świadczenia pracy w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Prof. Daniele Sezani w swoim wystąpieniu odniósł się do kompromisu pomiędzy ochroną socjalną a ograniczeniem konkurencji w zamówieniach publicznych.

Natomiast dr Aleksandra Sołtysińska poruszyła kwestię zobowiązania do zapłaty minimalnego wynagrodzenia pracownikom realizującym przedmiot zamówienia publicznego w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, a dr Maciej Lubiszewski poświęcił swoje wystąpienie wybranym aspektom społecznym zamówień publicznych z perspektywy Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych oraz Europejskiej Karty Społecznej.

W drugim panelu konferencji pt. Zamówienia publiczne a prawo pracy, dr Izabela Florczak UŁ poruszyła kwestię – Umowy o pracę w regulacji Kodeksu Pracy.

Bardzo interesujące okazało się wystąpienie dr Izabeli Fundowicz, przedstawicielki Urzędu Zamówień Publicznych pt. Umowy o pracę w zamówieniach publicznych – praktyczne aspekty wdrożenia art. 29 ust. 3a ustawy Pzp w ocenie i działaniach Urzędu Zamówień publicznych”.
Dr Fundowicz wskazała problem, iż zamawiający nie rozróżniają opisu przedmiotu zamówienia od kryteriów oceny ofert. Jest zasadnicza różnica pomiędzy opisem przedmiotu zamówienia,
a kryteriami. Dr Fundowicz zwróciła uwagę, że zamawiający ma określić czynności, które mają charakter stosunku pracy. Jeśli zamawiający określi te czynności to musi wymagać zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w opisie przedmiotu zamówienia, a nie w kryteriach oceny ofert.

Kolejną prezentację pt. „Kontrola PIP a zamówienia publiczne” wygłosił Dariusz Mińkowski – Zastępca Głównego Inspektora Pracy.

Następna prezentacja pt. „Ochrona danych osobowych a zamówienia publiczne” została wygłoszona przez mec. Weronikę Kowalik – zastępcę Dyrektora Departamentu Prawnego GIODO. Zaprezentowała ona uczestnikom kompromis GIODO a UZP dotyczący udostępniania danych pracowników wykonawcy podmiotom zamawiającym.

Wielkim zainteresowaniem okazał się temat wystąpienia mgr Macieja Gneli z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, pt. „ umowa o pracę a samozatrudnienie wykonawców”, w którym zasugerował refleksję  nad tematem „ przedwstępnych” umów o pracę. Dodatkowo mgr Gnela podniósł fakt, iż nie można ignorować jednoosobowych przedsiębiorców.

W trzecim panelu pt. Aspekty społeczne w procedurze udzielania zamówienia publicznego, ciekawa była prezentacja Tomasza Jakubca – Dyrektora Biura Strategii Miasta UMŁ, p.o. Dyrektora Architektury i Rozwoju UMŁ, pt. Społeczne zamówienia publiczne w Urzędzie Miasta Łodzi.

W kolejnej prezentacji dott. Giovanni Antonelli z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie, omówił wpływ prawa pracy na włoskie prawo zamówień publicznych.

  1. Katarzyna Duda (WPIA, Uniwersytet Opolski, Instytut Zrównoważonych Zamówień Publicznych) omówiła kwestię wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę oraz inicjatywę żółtych kartek za brak przestrzegania klauzul społecznych w zamówieniach publicznych.

Następnie mec. Anna Schpecht – Schampera przytoczyła doświadczenia praktyczne w stosowaniu aspektów społecznych w zamówieniach publicznych wskazując, że nie można przepisami dotyczącymi zamówień publicznych załatwiać spraw, które do zamówień publicznych nie należą.

Mgr Jarosław Kola z Uniwersytetu Adama Mickiewicza  w Poznaniu, poruszył problem niesolidnego pracodawcy w kontekście naruszenia obowiązków zawodowych.

W ostatnim panelu pt. Zastrzeżone zamówienia publiczne, dr Agnieszka Piwowarczyk, Uniwersytet Śląski omówiła wpływ wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw. Natomiast mec. Wioletta Polak WKB poruszyła kwestię zakresu stosowania ustawy PZP do umów polegających na świadczeniu pracy przez więźniów. Lidia Węsierska – Chyc, kierownik Wielkopolskiego Centrum Ekonomii Solidarnej poruszyła problematykę barier w stosowaniu zastrzeżonych zamówień publicznych, a prof. dr hab. Zdzisława Janowska – Prezes Spółdzielni Socjalnej „Szansa” przedstawiła problem spółdzielni socjalnych występujących w charakterze wykonawców w zamówieniach publicznych.

Interesujące okazało się wystąpienie dr Małgorzaty Moras z Uniwersytetu Ekonomicznego  w Krakowie pt. „Instrumenty prawne wspierające integrację społeczną i zawodową cudzoziemców objętych ochroną międzynarodową w świetle przepisów z zakresu zamówień publicznych”.

Ostatnie wystąpienie pt. „Ocena wdrażania zamówień zastrzeżonych wprowadzonych dyrektywą 2014/24/UE do polskiego systemu prawnego  problematyka przedsiębiorczości społecznej” wygłosił mgr Dominik Styczyński z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Oprócz referatów podczas konferencji miały miejsce dwie dyskusje panelowe udziałem prelegentów oraz gości poświęcone zagadnieniom omawianym w poszczególnych wystąpieniach.

 

Opracowała: Anita Czarkowska – Walczak

OPRACOWANIE SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI DYREKTYWY 89/665/EWG I DYREKTYWY 92/13/EWG, ZMIENIONYCH DYREKTYWĄ 2007/66/WE, DOTYCZĄCYCH PROCEDUR ODWOŁAWCZYCH W DZIEDZINIE ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH.

Na samym początku sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady, Komisja podkreśla
niezwykle istotny fakt, iż Dyrektywy Odwoławcze stanowią gwarancję osiągnięcia celów
stawianych przez akty wspólnotowe dotyczące merytorycznie udzielania zamówień publicznych.
Dodatkowo zostaje zaznaczone, że Dyrektywy Odwoławcze stanowią nieodłączną część reżimu
zamówień publicznych w każdym kraju członkowskim, przez zapewnienie podmiotom
gospodarczym minimum dotyczącego dostępności do skutecznych środków ochrony prawnej, bez
której nie można wyobrazić sobie funkcjonowania tej gałęzi prawa. Choć do tej pory, Komisja nie
przedstawiła konkretów, a jedynie podkreśliła oczywiste skutki wdrożenia dyrektyw, to widać w
sposób niewątpliwy jak duże znaczenie mają regulacje Dyrektyw Odwoławczych dla całego
systemu zamówień publicznych.
Przechodząc do konkretów, Komisja ocenia wysoko Dyrektywy Odwoławcze pod kątem
skuteczności w osiąganiu celów jakie były im stawiane od początku ich funkcjonowania. I tak, cele
związane ze zwiększeniem przejrzystości i gwarancją niedyskryminacji zostały osiągnięte,
zapewniając podmiotom ubiegającym się o udzielenie zamówienia publicznego równego
traktowania przez zamawiających i możliwości sprawnego reagowania na wszelkie powstałe
naruszenia. Złudzeń nie pozostawiają statystyki, które uzyskane w czasie konsultacji społecznych
prowadzonych przez służby Komisji, wykazały dobitnie wśród opinii badanych podmiotów,
pozytywny wpływ Dyrektyw Odwoławczych na system zamówień publicznych poprzez
zwiększenie jego przejrzystości, dostępności, otwartości oraz sprawiedliwości względem
podmiotów zainteresowanych przetargami publicznymi. Ponadto, respondenci konsultacji uznali, że
dyrektywy te, stanowią impuls do przestrzegania przepisów prawa materialnego odnoszącego się do
procedury udzielania zamówień publicznych. W oderwaniu od tekstu sprawozdania, można
powiedzieć, że postanowienia Dyrektyw Odwoławczych są swego rodzaju strażnikiem zachowania
praworządności w procedurze udzielania zamówień publicznych.
Ze sprawozdania Komisji należy wyciągną wniosek, iż koszty związane ze stosowaniem
środków ochrony prawnej nie są czynnikiem, który ma decydujący wpływ na uczynienie ich mniej
dostępnymi dla podmiotów gospodarczych potraktowanych przez zamawiającego niezgodnie z
prawem lub mających zastrzeżenia do jego czynności związanych z konkretnymi etapami
postępowania przetargowego. Komisja wskazuje na zrównoważenie interesów stron postępowania
w wyniku wdrożenia Dyrektyw Odwoławczych, jednakże z danych procentowych przytoczonych w
sprawozdaniu, wynika że tylko niewiele ponad połowa uczestniczących w konsultacjach
społecznych uznała, że taka równowaga rzeczywiście występuje. Oczywistym jest fakt, że
oddzielenie funkcji zamawiającego i organu odwoławczego jest słuszne, a nawet wymagane przy
systemie środków odwoławczych, należy mieć jednak na uwadze, że przede wszystkim w krajach,
gdzie środki ochrony nie są rozpatrywane przez sądy powszechne, nie można mówić z pełnym
przekonaniem o gwarantowanej prawem równość stron postępowania sądowego. Sprawozdanie
utwierdza w przekonaniu o ciągłej istotności celów stawianych przez Dyrektywy Odwoławcze.
Oczywistym jest, że niektóre przepisy tych aktów wspólnotowych mają znaczenie drugorzędne pod
względem praktycznym, jednakże dopełniają całokształt unijnej regulacji odwoławczej. Ponadto, o
istotności Dyrektyw Odwoławczych stanowi rzeczywiste ich stosowanie w praktyce, gdzie w latach
2009-2012 we wszystkich Państwach Członkowskich wydano około 50tys orzeczeń na pierwszym
etapie odwoławczym.
Komisja Europejska podkreśla w sprawozdaniu fakt, o niewystępowaniu kolizji Dyrektyw
Odwoławczych z innymi obszarami polityki prowadzonej przez Unię. Zapewnienie podmiotom
gospodarczym nieskrępowanego dostępu do środków ochrony prawnej stanowi, zgodnie ze
stanowiskiem TSUE1, ogólną zasadę prawa wspólnotowego, pełniąc ponadto funkcję fundamentu
prawodawstwa dotyczącego zamówień publicznych.
W sprawozdaniu zawarta została wzmianka o doniosłości regulacji środków odwoławczych na
szczeblu unijnym, co Komisja potwierdza opowiedzeniem się za tym stanem rzeczy wszystkich
źródeł informacji wykorzystanych do oceny tego aspektu. Komisja uznała, że w razie braku
wspólnotowych regulacji środków ochrony prawnej, organy krajowe Państw Członkowskich nie
byłyby w stanie zapewnić sprawnego i szybkiego środka odwoławczego, jedynie na podstawie
własnych aktów prawnych regulujących postępowanie przed organami orzekającymi.
To co zasługuje na uwagę i podkreślenie, to zaliczenie przez Komisję KIO do kategorii organów
administracyjnych. Nie jest to zgodne z rozumieniem charakteru prawnego Izby na gruncie
polskiego porządku prawnego, jednakże takie rozumienie należy przyjąć i uznać za uzasadnione z
punktu widzenia prawa wspólnotowego na potrzeby sporządzenia przez Komisję sprawozdania. Nie
wszystkie Państwa Członkowskie powołały pierwszoinstancyjne organy odwoławcze różne od
sądów powszechnych gotowe do orzekania o sprawach z zakresu zamówień publicznych. Zdaniem
Komisji, sprawność i szybkość postępowań oraz standardy dotyczące orzekania, są co do zasady
zapewniane na wyższym poziomie w tych krajach, gdzie na pierwszym etapie orzekają organy
odwoławcze o charakterze administracyjnoprawnym.
Jednakże, pomimo sukcesu Dyrektyw Odwoławczych, Komisja dostrzega potrzebę
1 Postanowienie wiceprezesa Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-35/15 P(R),
Vanbreda, pkt 28.
wprowadzania nie tyle radykalnych zmian, co ulepszeń niektórych ich obszarów. Jednym z
pomysłów na polepszenie funkcjonowania tego aspektu regulacji wspólnotowej, jest budowa
ogólnoeuropejskiej sieci organów odwoławczych, która miałaby za zadanie promować wzajemną
współpracę między nimi, wraz z możliwością wymiany informacji dotyczących stosowania dobrych
praktyk. Jednym z pomysłów usprawnienia systemu odwoławczego, jest plan stworzenia systemu
monitorowania funkcjonowania środków ochrony prawnej w każdym z Państw Członkowskich, a
wszystko to dla przejrzystości działania systemów odwoławczych. Komisja zapowiada także
podjęcie odpowiednich kroków prowadzących do zaniechania naruszeń konkretnych postanowień
Dyrektyw Odwoławczych.
Stanowisko prezentowane przez Komisję nastraja optymistycznie względem skuteczności
Dyrektyw Odwoławczych, a plany związane z wprowadzeniem określonych modyfikacji wydają się
być uzasadnione i racjonalne. Pozostaje śledzić rozwój standardów w zakresie środków ochrony
prawnej w zamówieniach publicznych i liczyć, że sukcesywnie będą one modyfikowane w strone
ideału.

Fragment pochodzi z pracy magisterskiej pana Mateusza Kostrubca

Instalacja kolektorów słonecznych – roboty budowlane czy dostawy. Komentarz do wyroku NSA z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt: II GSK 70/15

Zarys problemu

Oczywistym jest, że kwestią podstawową na etapie przygotowywania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego jest przemyślana i zgodna z przepisami kwalifikacja przedmiotu zamówienia. Warunkuje ona bowiem między innymi to jakie normy prawne, nie tylko pochodzące z p.z.p., ale także z innych ustaw, znajdą zastosowanie do umowy będącej celem i zwieńczeniem całego postępowania.

Zanim jednak dojdzie do zawarcia umowy, klasyfikacja przedmiotu zamówienia ma bezpośredni wpływ na działania zamawiającego w ramach samej procedury, a zatem błąd przy tej czynności może prowadzić do niewłaściwego zastosowania p.z.p. a w rezultacie do dotkliwych konsekwencji finansowych. W pewnych przypadkach decyzja okazuje się  niełatwa. Okazuje się, że trudność w prawidłowym oznaczeniu przedmiotu zamówienia występuje chociażby w postępowaniach dotyczących instalacji fotowoltaicznych, które najczęściej są jednak uznawane przez zamawiających za roboty budowlane. Tymczasem nie jest to kwestia oczywista. W większości przypadków takie zamówienie obejmuje nie tylko dostawę kolektorów słonecznych i ich montaż (instalację), ale także wykonanie dokumentacji projektowej.  W takiej sytuacji mamy do czynienia z zamówieniem mieszanym, a punkt wyjścia dla ustaleń jakie przepisy powinny być w takim przypadku stosowane stanowi obecnie art. 5c p.z.p., zgodnie z którym decydujący jest główny przedmiot zamówienia.

Wykonanie instalacji fotowoltaicznych jest generalnie uznawane przez zamawiających za roboty budowlane, co nie znajduje jednak swojego odzwierciedlenia w treści załącznika do obowiązującego rozporządzenie Ministra Rozwoju w sprawie wykazu robót budowlanych wydane na podstawie art. 2c p.z.p. Czy w takim przypadku stosować przepisy właściwe dla dostawa lub usług? A przecież kwalifikacja zamówienia jako dostawy lub robót budowlanych znajduje swoje bezpośrednie przełożenie na właściwy do zamieszczania ogłoszenia o zamówieniu publikator. Zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów w sprawie kwot wartości zamówień oraz konkursów, od których uzależniony jest obowiązek przekazywania ogłoszeń Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej w przypadku dostaw i usług wartość ta jest znacząco niższa od wartości robót budowlanych, powyżej której ogłoszenie powinno być zamieszczone w publikatorze europejskim. Konsekwencją błędnego określenia przedmiotu zamówienia może być zatem naruszenie przepisów ustawy w zakresie publikowania ogłoszeń o zamówieniach w sytuacji, gdy mylnie kwalifikując zamówienie jako roboty budowlane będące w istocie dostawą bądź usługą, zamawiający zaniecha przekazania ogłoszenia Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej, sugerując się niewłaściwym progiem z rozporządzenia.

Wyrok NSA z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt:  II GSK 70/15

Opisany problem był przedmiotem wyroku Naczelnego Sąd Administracyjny w Warszawie z 12 maja 2016 r. (sygn. II GSK 70/15). Orzeczenie zapadało na gruncie stanu prawnego sprzed lipcowej nowelizacji w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej jednej z gmin w sprawie wyroku oddalającego jej skargę na decyzję o zastosowaniu 25% korekty finansowej, obowiązku zwrotu udzielonego dofinansowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i podzielił stanowisko finansującego, uznając, że zamówienie polegające na „instalacji kolektorów słonecznych na budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej” stanowi w istocie dostawę, a nie jak przyjął zamawiający roboty budowlane.

Przy uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący powołał się na obecnie już nieobowiązujący art. 6 p.z.p., wskazując, że w tym przypadku zastosowanie winien znaleźć ust. 3, który nakazywał do zamówienia obejmującego zarówno roboty budowlane jak i dostawy stosować przepisy dotyczące robót budowlanych. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że decydującym jest cel zamówienia, którym zdaniem Sądu w tym przypadku jest dostarczenie kolektorów słonecznych, bez czego niemożliwa byłoby ich instalacja. Dodał również, że roboty budowlane związane z instalacją kolektorów mają charakter jedynie uboczny, a pomimo tego, że są niezbędne do korzystania z nich, to jednak nie stanowią odrębnego celu zamówienia. W związku z tym Sąd przyjął, że zastosowanie znajdzie obowiązujący ówcześnie art. 6 ust. 2 p.z.p. Nie przyjął twierdzeń skarżącego, zgodnie z którymi przedmiotem zamówienia było kompleksowe wykonanie instalacji solarnej a więc roboty budowlane, których niezbędnym elementem miałaby być dostawa kolektorów. Za uzasadnienie swojego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny wskazał brak wymienienia wprost instalacji kolektorów słonecznych w wykazie robót budowlanych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju.

Komentarz

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wydaje się być kontrowersyjne ze względu na potraktowanie procesu instalacji kolektorów jako czynności ubocznej przy jednoczesnej uwadze o niezbędności dokonania tej czynności dla spełniania przez kolektory swoje funkcji.  Oczywiście, stwierdzenie co jest przedmiotem zamówienia powinno odbywać się ad casum, przy czym należy wziąć pod uwagę charakterystykę przedmiotu zamówienia a więc potraktować go kompleksowo. Wątpliwość co do charakteru zadania polegającego na wykonaniu instalacji fotowoltaicznej nie została również wprost rozwiązana na gruncie obecnego stanu prawnego, a wydaje się, że została nawet pogłębiona ze względu na treść art. 2 pkt 2 p.z.p. w brzmieniu ustalonym nowelizacją z 28 lipca 2016 r., zgodnie z którym definicją dostawy objęte może być również rozmieszczenie lub instalacja nabywanych rzeczy czy innych dóbr.

Sklasyfikowanie kompleksowego wykonania instalacji fotowoltaicznej jako dostawy a więc zamówienia, którego celem jest nabycie paneli słonecznych oraz ich rozmieszczenie (instalacja) intuicyjnie wydaje się być zbyt daleko idącym uproszczeniem biorąc pod uwagę zakres i charakterystykę zadań jakie wykonawca musi podjąć w celu realizacji zamówienia.

 

Autor: Dominika Frydrych

Komentarz do wyroku KIO z dnia 24 listopada 2014r.

Sygnatura akt:      KIO 2358/14

Wyrok został wydany na podstawie następującego stanu faktycznego:

Miejski Zarząd Ulic i Mostów w Chorzowie ogłosił przetarg nieograniczony na „letnie
i zimowe utrzymanie jezdni, ulic, miejsc postojowych oraz chodników na terenie miasta Chorzowa, wraz z usługami towarzyszącymi”. W dniu 10 listopada 2014r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej zostało wniesione odwołanie dotyczące treści ogłoszenia o zamówieniu publicznym
i specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Odwołanie złożył wykonawca J. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład Usługowy Konserwacja Terenów Zielonych J. W.
z siedzibą w Bytomiu.  21 listopada 2014r. zamawiający unieważnił przedmiotowe postępowanie
i 23 listopada 2014r. złożył odpowiedź na odwołanie. Do udziału w postępowaniu odwoławczym swój udział po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca – Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o. o.

Podstawa prawna odwołania:

Odwołujący zarzuca zamawiającemu naruszenie:

  • 7 ust 1 ustawy prawo zamówień publicznych to jest naruszenie zasady uczciwej konkurencji i zasady proporcjonalności,
  • 22 ust. 1 ustawy prawo zamówień publicznych to jest naruszenie zasad dotyczących udziału wykonawców w postępowaniu przetargowym, i
  • 25 ust.1 pkt 2 ustawy prawo zamówień publicznych, w zw. z § 6 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający, oraz form w jakich te dokumenty mogą być składane.

Odwołujący podnosi, że zamawiający określając warunki jakie wykonawcy muszą spełnić
w zakresie posiadanej przez nich wiedzy i doświadczenia oraz określając dokumenty jakie muszą złożyć wraz z ofertą naruszył zasadę uczciwej konkurencji i zasadę proporcjonalności. Wymagania określone przez zamawiającego w treści ogłoszenia i w specyfikacji istotnych warunków zamówienia są nieprecyzyjne, nadmiernie wygórowane i nie związane z przedmiotem zamówienia.

Odwołujący stwierdza, że zamawiający umieścił w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymóg, posiadania przez wykonawcę doświadczenia w wykonywaniu usług, które są przedmiotem zamówienia.  Zamawiający wymaga, aby wykonawca  w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał lub nadal wykonywał usługi zbieżne z przedmiotem zamówienia tj, prace związane z utrzymaniem jezdni, ulic, chodników na terenie miasta w okresie letnim i zimowym. Zamawiający określa wartość usług utrzymania dróg, ulic, parków czy wykonywania  innych czynność zbieżnych z przedmiotem zamówienia, których wykonanie musi udokumentować wykonawca.  Odwołujący podnosi, że wartość tych usług jest nadmiernie wygórowana – łączna wartość umów jakich wymaga wykonawca wynosiła 12 000 000 zł i jest, zdaniem odwołującego czterokrotnie wyższa niż rzeczywista roczna wartość usługi. Ponadto zamawiający nie określa czy podane przez niego kwoty to kwoty netto czy brutto. Uniemożliwia to potencjalnym wykonawcą oszacowanie czy spełniają wymogi określone przez zamawiającego. Tym samym zdaniem odwołującego zamawiający narusza zasadę uczciwej konkurencji i ogranicza możliwość wzięcia udziału w postępowaniu wykonawcą, którzy mimo iż nie spełniają wymogu wykonania określonych usług o określonej wartości mają doświadczenie niezbędne do realizacji usług tego rodzaju.

Ponadto w  specyfikacji istotnych warunków zamówienia zamawiający umieszcza wymóg przedłożenia przez  wykonawców wraz z ofertą zaświadczenia niezależnego podmiotu zajmującego się poświadczaniem zgodności działań wykonawcy z europejskimi normami zarządzania środowiskiem, certyfikatu w zakresie systemu zarządzania środowiskiem EMAS lub certyfikatu
w zakresie norm zarządzania środowiskiem ISO 14001. Zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów zamawiający może żądać jednego z tych dokumentów, ale tylko wówczas, jeśli umieści w specyfikacji istotnych warunków zamówienia środki zarządzania środowiskiem, które wykonawca będzie stosował  podczas wykonywania zamówienia. Odwołujący podnosi w tym miejscu zarzut nieumieszczenia w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia wyżej wspomnianych środków pomimo zawarcia wymogu złożenia wraz z ofertą jednego z dokumentów wymienionych w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów. Zatem zamawiający nie może żądać od wykonawców tych dokumentów. Odwołujący zauważył także, iż zamawiający posłużył się nieprawidłową nazwą dokumentu w zakresie systemu zarządzania środowiskiem EMAS używając sformułowania „certyfikat EMAS” zamiast „zaświadczenie EMAS”. Uniemożliwia to złożenie prawidłowej oferty.

Odwołujący podnosi ponadto, że zamawiający dzieli zamówienie na 4 części
a wymaga kompleksowego doświadczenia w ramach realizacji zamówienia.

Początkowo odwołujący zarzucał zamawiającemu również umieszczenie w specyfikacji wymogu dotyczącego pojazdów używanych przez wykonawcę przy wykonywaniu zamówienia,
z których co najmniej połowa musi posiadać standard emisji  spalin minimum EURO 4, a pozostałe powinny spełniać wymóg minimum EURO 3. Zamawiający nie dopuszcza rozwiązań równoważnych. Ponadto odwołujący uważa, że wymóg ten nie jest związany z przedmiotem zamówienia, gdyż zamówienie nie dotyczy ochrony środowiska a utrzymania jezdni, ulic, chodników i miejsc postojowych na terenie miasta.  Zarzut powyższy nie był jednak rozpoznawany przez Krajową Izbę Odwoławczą, gdyż odwołujący złożył oświadczenie o cofnięciu zarzutu.

Mając powyższe na uwadze odwołujący wnosi o uwzględnienie odwołania
i o nakazanie zamawiającemu zmiany treści ogłoszenia i specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Przedsiębiorstwo Techniki Sanitarnej ALBA Sp. z o. o wnosiło o oddalenie odwołania, jako niezasadnego. Podnosiło, że jako wykonawca spełnia wszystkie postanowienia specyfikacji istotnych warunków zamówienia, od których odwołuje się  Zakład Usługowy Konserwacja Terenów Zielonych J. W.

Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wnosi o odrzucenie odwołania, gdyż jego zdaniem odwołujący nie wykazał swojego interesu prawnego. Zamawiający ponadto stwierdził, że odwołanie stało się bezzasadne ze względu na unieważnienie przedmiotowego postępowania.

 

Streszczenie wyroku KIO:

Krajowa Izba Odwoławcza po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014r. odwołania podzieliła stanowisko odwołującego co do naruszenia przez zamawiającego art. 7, art. 22 i art. 25 ustawy prawo zamówień publicznych i przepisów Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane. Krajowa Izba Odwoławcza, po wysłuchaniu wyjaśnień złożonych przez strony w postępowaniu odwoławczym na rozprawie:

  1. Uwzględniła odwołanie.
  2. Nakazała zmianę treści ogłoszenia i treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia, podzielając zdanie odwołującego, co do nadmiernie wygórowanych, nieproporcjonalnych
    i nieadekwatnych do przedmiotu zamówienia postanowień, w zakresie posiadanego przez wykonawców doświadczenia.
  3. Nakazała wykreślenie z treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia postanowienia dotyczącego dokumentów jakie wykonawca musiał złożyć wraz z ofertą, uznając,
    że zamawiający nie może żądać takich dokumentów, chyba że umieści w specyfikacji istotnych warunków zamówienia środki zarządzania środowiskiem, które wykonawca będzie stosował podczas wykonywania zamówienia.

Krajowa Izba Odwoławcza nie podzieliła zdania wyrażonego przez zamawiającego
w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Krajowej Izby Odwoławczej odwołujący wykazał, że jest potencjalnym wykonawcą, który może ubiegać się o udzielenie mu przedmiotowego zamówienia. Ponadto pomimo iż zamawiający unieważnił przedmiotowe postępowanie wykonawcą nadal przysługuje odwołanie od czynności unieważnienia postępowania podjętej przez zamawiającego.

Kosztami postępowania został obciążony zamawiający.

 

Komentarz:  

Krajowa Izba Odwoławcza  w omawianym wyroku zauważa, iż warunki stawiane przez zamawiającego wykonawcą muszą być sformułowane w taki sposób, aby z jednej strony do udziału w postępowaniu nie zostali dopuszczenia wykonawcy, którzy nie są w stanie wykonać danego zamówienia, natomiast z drugiej strony warunki te nie mogą uniemożliwiać udział w postępowaniu przetargowym wykonawcą, którzy potencjalnie są w stanie wykonać zamówienie. W omawianym wyroku trafnie, moim zdaniem, Krajowa Izba Odwoławcza zauważyła, iż stawiane przed wykonawcami warunki w zakresie posiadanego przez nich doświadczenia są nadmiernie wygórowane i ograniczają dostęp do udziału w postępowaniu przetargowym wykonawcą, którzy mogliby ubiegać się o przedmiotowe zamówienie. Uważam, że zamawiający powinien jasno i precyzyjnie sformułować warunki udziału wykonawców w postępowaniu, aby umożliwić potencjalnym wykonawcą ocenę, czy są oni w stanie spełnić warunki stawiane przez zamawiającego. Ponadto uważam, iż zamawiający nie mógł żądać od wykonawców dokumentów wskazanych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, w przypadku, gdy przepis prawa mu na to nie pozwala. Zamawiający nie może w szczególności mylić nazw dokumentów, gdyż, zgodnie z opinią odwołującego, może to świadczyć o przypadkowości zamieszczenia takiego wymogu. Podzielam opinię Krajowej Izby Odwoławczej, która uwzględniła odwołanie i uważam,
że zamawiający naruszył w przedmiotowym postępowaniu zasadę proporcjonalności oraz art. 25 ustawy prawo zamówień publicznych i przepisy Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
z dnia 19 lutego 2013r. w sprawie rodzajów dokumentów jakich może żądać zamawiający oraz form w jakich te dokumenty mogą być składane.

 

 

 

Opracowała: Patrycja Baranowska

SPRAWOZDANIE: Lokalne Forum Dialogu na temat stosowania zrównoważonych zamówień publicznych – 13.12.2016r.

W dniu 13. grudnia 2016 r. w Urzędzie Miasta Łodzi odbyło się Lokalne Forum Dialogu poświęcone klauzulom społecznym i środowiskowym w zamówieniach publicznych. Konferencja została zorganizowana przez Biuro Strategii Urzędu Miasta Łódź oraz Instytut Zrównoważonych Zamówień

Publicznych w ramach projektu „Społeczny monitoring stosowania zrównoważonych zamówień publicznych w najważniejszych lokalnych i centralnych instytucjach publicznych” programu FIO . Spotkanie miało charakter warsztatowo-seminaryjny i składało się z dwóch części. W pierwszej kolejności przedstawiono prezentacje wprowadzające, a następnie miała miejsce dyskusja. Umożliwiło to uczestnikom zapoznanie się z omawianymi zagadnieniami zarówno od strony teoretycznej jak i praktycznej.

Spotkanie otworzył Pan  Tomasz Jakubiec – p.o. dyrektora Departamentu Architektury i Rozwoju, Dyrektor Biura Strategii Miasta Łodzi, który wskazał ramy działań samorządów w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych. Zamówienia publiczne są jednym z 12 priorytetów Agendy Miejskiej Unii Europejskiej. W celu wspierania zielonych zamówień publicznych na zlecenie Komisji Europejskiej został opracowany zestaw kryteriów GPP  (Green Public Procurements), które przedstawiają kluczowe czynniki oddziaływania na środowisko wymienionych w nich produktów. Na szczeblu krajowym wydatki przeznaczone na zamówienia publiczne to wartość około 6,5% PKB, co obrazuje ogromny potencjał jakim dysponują zamawiający. Z tego względu tak istotne jest upowszechnienie informacji na temat środowiskowych i społecznych aspektów zamówień publicznych. Według bieżących danych szacuje się, że jedynie 4% wszystkich zamówień stanowią zrównoważone zamówienia publiczne, z czego istotna większość to zamówienia oparte na klauzulach społecznych. Kwestie środowiskowe są niemal całkowicie pomijane  przy dokonywaniu zakupów publicznych.

Pan Grzegorz Piskalski z Instytutu Zamówień Publicznych przedstawił wyniki monitoringu zamówień publicznych na lata 2014-2016, prowadzonego przez Fundację CentrumCSR.PL. W ramach tego projektu przeanalizowano blisko 2500 zamówień publicznych w instytucjach centralnych i samorządowych w pięciu polskich miastach (tj. Warszawie, Poznaniu, Wrocławiu, Katowicach oraz Krakowie). Celem monitorowania jest dostarczanie informacji na podstawi,  których następuje ocena

postępu prowadzonych działań oraz weryfikacja tempa i kierunku zmian. W swoim wystąpieniu Pan Piskalski odniósł się również  do Gminnego Programu Rewitalizacji miasta Łodzi oraz innych dokumentów strategicznych mających znaczenie z punktu widzenia z promocji odpowiedzialnych zamówień publicznych. Zwrócił również uwagę na istniejące obecnie zjawiska i czynniki kryzysowe na obszarze rewitalizacji miasta Łodzi takich jak: problem niskiej jakości miejsc pracy, zła jakość przestrzeni publicznej, wysoki wskaźnik osób długotrwale bezrobotnych oraz wysokie stężenie CO2. Całkowity strumień ze środków publicznych przeznaczonych na realizację GPR miasta Łodzi w latach 2017-2026 to kwota ponad 3 miliardów złotych.

Następnie głos zabrały Panie Magdalena Bednarek-Sicińska i Dagmara Janczyk z Wydziału Zamówień Publicznych Departamentu Obsługi i Administracji Urzędu Miasta Łodzi. Na przykładzie postępowań o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych przez Urząd Miasta Łodzi przybliżyły praktykę stosowania klauzul społecznych. Podkreśliły zaangażowanie miasta Łodzi w zakresie szerzenia kultury zrównoważonych zamówień publicznych na poszczególnych etapach postępowania. Aby ułatwić pracę pracownikom merytorycznym w dniu 7 czerwca 2016r. Prezydenta Miasta Łodzi wydał zarządzenie (3715/VII/16) dotyczące stosowania klauzul społecznych i środowiskowych, które określa formalne ramy działań dla komórek organizacyjnych Urzędu Miasta Łodzi. Zarządzenie to ma charakter dobrowolny, przyjęto formę zaleceń. W zależności od rodzaju, wartości przedmiotu zamówienia oraz uwzględniając aktualne potrzeby i możliwości społeczne zamawiający będzie mógł określić jakie klauzule i jakim trybie zastosuje, a następnie oszacuje wartość przedmiotu zamówienia z uwzględnieniem kosztów zastosowania klauzul. Należy pokreślić, że w chwili obecnej trwają pracę nad zmianą zarządzenia w związku z nowelizacją ustawy Prawo zamówień publicznych oraz rozwojem wiedzy w przedmiotowym zakresie. Na gruncie znowelizowanej ustawy zamawiający posiada uprawnienia w zakresie kontroli spełnienia wymagań, dzięki czemu może skutecznie weryfikować czy realizacja zamówienia przebiega zgodnie z postanowieniami umowy.  Dodatkowo posiada możliwość nakładania sankcji z tytułu niespełnienia wymagań. Zwrócono również uwagę, że realizacja idei odpowiedzialnych zamówień publicznych w decydującej mierze spoczywa na osobach przygotowujących i prowadzących postępowania, na ich świadomości i motywacji – tzw. społeczna wartość dodana. Skuteczność stosowania regulacji w zakresie zrównoważonych zamówień publicznych zależy również od współpracy różnych instytucji, wymiany doświadczeń oraz dzielenia się wiedzą. Sukcesy na tym polu odniosła Częstochowa, gdzie organizowaniem stanowisk pracy w ramach zamówień publicznych zajmuje się Urząd Pracy.

Ostatnią prezentację przedstawiła Pani Aleksandra Podkońska z Instytutu Spraw Obywatelskich INSPRO. Omówiła kwestię udziału podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych w rynku zamówień publicznych z perspektywy Ośrodka Wsparcia Ekonomii Społecznej”. W 2016r. Centrum KLUCZ zainicjowało wspieranie przedsiębiorczości społecznej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego 2014-2020. Dodatkowo w okresie od stycznia 2016 do grudnia 2017r. miasto Łódź zostało objęte odrębnym projektem „Łódzki Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej”. Celem tych inicjatyw jest umacnianie potencjału biznesowego, podnoszenie jakości usług i zwiększanie stabilności finansowej przedsiębiorstw społecznych. Pewne trudności dla zamawiających może stwarzać brak definicji legalnej tych podmiotów. Są natomiast wytyczne w zakresie realizacji przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa obowiązujące od 24.10.2016r. Z punktu widzenia klauzul społecznych najważniejsze z nich to prowadzenie działalności gospodarczej, oświatowej lub kulturalnej oraz równoważne osiąganie celów gospodarczych i społecznych – tj.  cele te muszą się uzupełniać, jeden nie może przeważać nad drugim. W myśl nowych wytycznych należy dążyć do reintegracji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych lub grup społecznie marginalizowanych, co wyraża się w zatrudnieniu co najmniej 50% pracowników z grup marginalizowanych (głównie bezrobotnych) lub 30% os niepełnoprawnych. Spośród podmiotów ekonomii społecznej najbardziej sztandarowym przykładem są spółdzielnie socjalne. Co do zasady spełniają podstawowe klauzule społeczne (tj. klauzulę zastrzeżoną, zatrudnieniową i usługową), dzięki czemu mają szanse stać się odbiorcami zamówień.

Po przedstawieniu wszystkich prezentacji miała miejsce dyskusja, w trakcie której słusznie podniesiono konieczność nawiązania szerszej współpracy między Urzędem Miasta Łodzi a Urzędami Pracy między innymi w zakresie stosowania klauzul prozatrudnieniowych. Duże kontrowersje i problemy praktyczne wywołuje egzekwowanie wymogu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę (art 29 ust. 3a ustawy Pzp), bowiem zgodnie ze stanowiskiem Generalnego Inspektora Ochrony

Danych Osobowych zamawiający nie posiada uprawnień do weryfikacji umów o pracę. Poza tym budżety jednostek samorządu terytorialnego przewidywane są na rok – powstaje więc pytanie czy opłaca się ponosić koszty pozyskiwania i szkolenia nowych pracowników na tak krótki okres. Wartość zamówienia w takim przypadku może wzrosnąć aż do 30%. Inną trudnością dla zamawiających jest również brak rozeznania rynku potencjalnych wykonawców, w tym w szczególności dotarcie do pomiotów ekonomii społecznej. Z racji  braku stabilności organizacyjnej i finansowej tych przedsiębiorstw trudno jest stworzyć ich aktualny wykaz.

Debata ta stworzyła przestrzeń dyskusji na temat zrównoważonego rozwoju i zwróciła uwagę na konieczność dokonywania jedynie przemyślanych i niezbędnych zakupów z uwzględnieniem aspektów społecznych i środowiskowych.

 

 

 

 

 

W spotkaniu brały udział seminarzystki pzp WPiA UŁ, autorki sprawozdania:

Sylwia Pietraszczyk

Berenika Sikora

 

LINK z programem spotkania:

Czas na Lokalne Forum Dialogu w Łodzi!

Sprawozdzanie z X konferencji Urzędu Zamówień Publicznych poświęconej zamówieniom publicznym

W wtorek 6 grudnia odbyła się w Warszawie X konferencja Urzędu zamówień publicznych poświęcona tematyce zielonych zamówień publicznych. W konferencji  uczestniczyli seminarzyści oraz doktoranci Katedry europejskiego prawa gospodarczego z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego wraz z Panią dr Anną Górczyńską. Głównym założeniem konferencji było propagowanie wśród zarówno zamawiających jak i wykonawców idei zielonych zamówień publicznych. Prezentowane zagadnienia obejmowały zarówno aspekty proceduralno-prawne jak i techniczne aspekty stosowania rozwiązań innowacyjnych mających zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko.

Konferencje rozpoczęła Pani prezes Urzędu Zamówień Publicznych Małgorzata Stręciwilk witając zgromadzonych, a następnie podsumowując dotychczasowe działania urzędu dotyczące promocji zielonych zamówień publicznych. Omawiając kwestię praktycznego zastosowania tego typu zamówień odniosła się w sposób szczegółowych do niedawnej nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych.

Pierwsza prezentacja pt. „Możliwości uwzględniania aspektów środowiskowych w świetle nowelizacji ustawy Prawo zamówień publicznych” została wygłoszona przez Panią Magdalenę Olejarz – dyrektora Departamentu Unii Europejskiej i Współpracy Międzynarodowej, Urząd Zamówień Publicznych. W swojej prezentacji omówiła najważniejsze aspekty prawne dotyczące etapów postępowania na jakich zamawiający może uwzględnić aspekty środowiskowe. Z wystąpienia dowiedzieliśmy się, iż dopuszczenie się przez startującego w przetargu określonych  przestępstw dotyczących ochrony środowiska może być przyczyną obligatoryjnego lub fakultatywnego wykluczenia z przetargu. Innymi ciekawymi poruszonymi zagadnieniami były kryteria oceny oferty, warunków realizacji zamówienia oraz kryteriów oceny ofert.

Kolejne wystąpienie pt. „Obowiązki jednostki sektora publicznego wynikające z ustawy o efektywności energetycznej” wygłosiła  Pani Aneta Ciszewska – Starszy Specjalista w Departamencie Energetyki w Ministerstwie Energii. Jako pierwszą omówiła rolę  efektywności energetycznej w polityce Rzeczpospolitej Polskiej, a następnie przeszła do omawiania aspektów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej dotyczących kwestii zamówień publicznych. Ciekawym zagadnieniem okazały się tzw. Białe certyfikaty, czyli świadectwa efektywności energetycznej wydawane za inwestycje przez Ministerstwo energii.

Następnym prelegentem był Pan Tomasz Gałązka – Naczelnik Wydziału Efektywności Energetycznej w Departamencie Budownictwa, Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa, którego prezentacja nosiła tytuł „Budownictwo o niskim zużyciu energii – poprawa charakterystyki energetycznej budynków”. Tematem wystąpienia były możliwości oraz wyzwania związane z tworzeniem lub renowacją budynków, które posiadałyby odpowiednią charakterystykę energetyczną. Przedstawił on zarówno unormowania prawne jakie w niedługim czasie zaczną obowiązywać w zakresie energooszczędności budynków jak i wzór świadectwa charakterystyki energetycznej budynków.

Wystąpienie pt.” Budownictwo ekologiczne – certyfikacja na przykładzie oznakowania –systemy certyfikacji budynków na przykładach” wygłosił Pan Rafał Schurma – Założyciel i Prezes Polskiego Stowarzyszenia Budownictwa Ekologicznego – PLGBC. Podczas wystąpienia zaprezentował liczne systemy certyfikacji budynków szczególna uwagę poświęcając certyfikatom LEED oraz BREEAM. Omówił także przykłady prawidłowych zastosowań rozwiązań mających na celu zmniejszenie zużycia energii w trakcie eksploatacji budynku.

Kolejna prezentacja pt.” Produkcja ekologiczna / Przewodnik po rynku produktów ekologicznych” została wygłoszona przez Pana Grzegorz Ziemieckiego z Wydziału Rolnictwa Ekologicznego, Departament Hodowli i Ochrony Roślin, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Omówił on najważniejsze zagadnienia związane z rolnictwem ekologicznym oraz możliwościach wykorzystania rozwiązań sprzyjających środowisku także z perspektywy zamówień publicznych. Poinformował również uczestników, iż  w Ministerstwie trwają pracę  nad podręcznikiem dla zamawiających, który przybliża możliwości wykorzystania oznakowania rolnictwa ekologicznego w zamówieniach publicznych na dostawę żywności ekologicznej.

Następna prezentacja zatytułowana „Wymagania dla środków zarządzania środowiskowego na przykładzie normy ISO 14001:2015. Identyfikacja aspektów środowiskowych” została przestawiona przez Andrzeja Ociepe – członka Zarządu Stowarzyszenia Polskie Forum ISO14000. Zaprezentował on uczestnikom metody identyfikacji metod zarzadzania środowiskowego przy wykorzystaniu normy ISO 14001.

Bardzo interesujące okazało się wystąpienie pt. „Zielone zamówienia publiczne – od strategii do realizacji (w świetle przyjętego „Planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Łodzi”)” wygłoszone przez Pana Tomasza Jakubca – p.o. dyrektora Departamentu Architektury i Rozwoju, Dyrektora Biura Strategii Miasta, Urząd Miasta Łodzi. Przedstawił on praktyczne zastosowanie przez Urząd Miasta Łodzi klauzul „zielonych” w zamówieniach publicznych, które jednocześnie poprawiają jakość życia mieszkańców.

Kolejną prezentację pt. ”Praktyczny przykład: Pozacenowe kryteria środowiskowe w zamówieniu za zakup pojazdów nieoznakowanych” wygłosił Pan Tomasz Piotrkowicz – Naczelnik Wydziału Zamówień Publicznych i Funduszy Pomocowych w Biurze Finansów, Komenda Główna Policji. Zaprezentował on oraz omówił  pozacenowe kryteria środowiskowe w zamówieniach na zakup pojazdów stosowane przez Komendę Główną Policji, a także wspomniał o roli wagi przypisywanej każdemu z kryteriów oceny ofert.

Ostatnim wystąpienie pt. „Praktyczny przykład: Zamówienie ekologiczne na dostawy artykułów biurowych” wygłosili Panowie Arkadiusz Marciniak i Rafał Zadrożny z Departamentu Koordynacji i Realizacji Zakupów, Narodowy Bank Polski. Przedstawili oni kryteria zielone stosowane przez NBP przy realizacji ustawy PZP.

autorzy: Berenika Sikora, Sylwia Pietraszczyk

Sprawozdanie z seminarium Zamówienia Organizacji Narodów Zjednoczoncyh. Jak zostać dostawcą ONZ. Nowe możliwości dla polskich przedsiębiorców. Łódź, 23 listopada 2016 r.

W środę 23 listopada odbyło się w Łódzkiej Agencji Rozwoju Regionalnego seminarium ,,Zamówienia Organizacji Narodów Zjednoczonych”. Celem seminarium było przybliżenie tematyki z zakresu zamówień publicznych licznych Agend ONZ tak aby polscy przedsiębiorcy mogli zapoznać się ze specyficzną procedurą udzielania zamówień publicznych.  Prelegentami podczas seminarium byli eksperci agend Organizacji Narodów Zjednoczonych, którzy dzielili się swoją wiedzą i doświadczeniem z zakresu projektów i przetargów ONZ. Seminarium zostało zorganizowane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Punkt Informacyjny Międzynarodowe Zamówienia Publiczne przy PARP oraz Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego.

 

Seminarium zostało otwarte wystąpieniem pani Paulina Kapuścińskiej  z Departamenru Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Liczne Agendy ONZ realizują zamówienia publiczne na łączną sumę ponad 3 mld USD rocznie. Udział polskich przedsiębiorców w zamówieniach publicznych ONZ wynosi zaledwie 0, 001 %. 15 grudnia br. Zostanie wydana publikacja, która przedstawi szeroko problem zamówień publicznych ONZ, w której zostaną zebrane informacje jak poruszać się w zamówieniach publicznych ONZ.

Następnie swoje wystąpienie miała pani Karolina Mzyk z UNDP Istanbul INTERNATIONAL Centre for Private sector in development. Pani Mzyk zaczęła swoje wystąpienie od pytania ,,Dlaczego biznes zainteresowany jest inwestycjami w krajach mało rozwiniętych?” Przyczyną wzmożonego zainteresowania inwestycjami w krajach mało rozwiniętych jest wzrost klasy średniej w Azji, Afryce. Po drugie zmienia się bardzo wkład PKB. Do tej pory USA mogły się szczycić najwyższym wskaźnikiem PKB, ale coraz częściej wskazuje się na to, że Chiny mogą stać się pierwszą gospodarką świata. W 2015 r. wszystkie głowy państwa podpisały globalny projekt ,,zrównoważony rozwój” 15 celów zrównoważonego rozwoju. Z punktu widzenia ONZ jest to bardzo dobry projekt, który zakłada wiele społecznych celów takich jak marginalizacja ubóstwa. Obecny fundusz klimatyczny podpisany w Paryżu ma budżet ok. 3 mld rocznie. Na świecie standardem wdrażanie w firmach kodeksów odpowiedzialności społecznej. Firmy chcą inwestować w nowe standardy (zrównoważonego rozwoju), dlatego że uważają, że da im to lepszą pozycję na rynku. ONZ tworzy platformy pomocy we wdrażaniu tego typu kodeksów w firmach. Rządy w ramach G20 będą wdrażały programy pomocy dla firm, które wdrażają tego typu kodeksy. Z punktu widzenia firmy ten model biznesu jest możliwy do wdrażania w każdym fazie rozwoju biznesu. Buissness call to action – platforma wspierana przez rządy Finlandii, USA czy Wielkiej Brytanii. Jest to globalna platforma która wspiera przedsiębiorstwa w inwestycjach komercyjnych, które wdrażają cele zrównoważonego rozwoju. Platforma ta jest bezpłatna. Do tej pory żadna polska firma nie była zainteresowana tą platformą. Jak firmy mogą wykorzystywać te narzędzia? Mogą wykorzystywać to jako pomoc w budowaniu sieci kontaktów. Przedmiotem działalności UNDP jest wstępne konsultacje na temat pomysłów biznesowych, monitoring oraz wsparcie techniczne.

Następnie głos zabrała pani Isabelle Depuy oraz Łukasz Trzebiński z Działu Zamówień Publicznych Siedziby Głównej ONZ w Nowym Jorku. Przybliżona została procedura rejestracji przedsiębiorców przez Sekretariat ONZ. Łukasz Trzebiński: zakresy umów i towarów oraz wartości zamawianych przez ONZ: leki, logistyka transport. Największe usługi i towary to chemikalia i usługi transportów lotniczych. Firmy oprócz rejestracji UMGM mogą się bezpośrednio kontaktować z agencjami aby uzyskać informację o przetargach. Organy te posiadają uprawnienia do udzielania zamówień, ale o niższych wartościach. Głowna siedziba ONZ zajmuje się system contracts. Pan Łukasz Trzebiński Wyraził nadzieje, że polskie firmy zarejestrują się w rejestrze wykonawców.  Isabelle Depuy: jak działa system zamówień? Są zasady które są oparte na celach udzielenia zamówienia, zapewnienie uczciwej konkurencji, uczciwość, przejrzystość. Jesteśmy dlatego na całym świecie aby dotrzeć do największej liczby wykonawców. Interesuje nas cena, ale nie jest ona jedynym wyznacznikiem. Te zasady kierują całym procesem o pozyskaniu informacji poprzez procedurę aż po udzielenie zamówienia.

Jako ostatni głos zabrał Pan Piotr Sochoń z Punktu Informacyjnego Międzynarodowe Zamówienia Publiczne Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Zachęcał się do zapoznania z działalnością punktu Informacyjnego, który tylko w tym roku doradzał 100 firmom.

Strony internetowe warte uwagi:

https://mzp.parp.gov.pl/pl/

http://www.un.org/en/index.html

http://www.undp.org/

http://open.undp.org/#2016